الآليَّةِ مِثلُ قَطعِ الإصبَعِ . شكسته شدن استخوان ) ، يا در اعضاى مركب ( مانند بريده شدن انگشت ) . و أمّا المَرَضُ المُرَكَّبُ ب . بيماريهاى مركب فهو أمراضٌ حَصَلَ من جُملَةِ أمراضٍ اخَرَ « 1 » ، مِثلُ الأورامِ و البُثُورِ ، فَإِنَّهُما « 2 » من سُوءِ مِزاجٍ مَادِىٍّ و تَفَرُّقِ إتِّصالٍ و زِيادَةٍ في المِقدارِ . بيماريهاى مركب امراضى هستند كه از تعامل چند بيمارى مفرد پديد مىآيند . مانند پيدايى انواع ورم و بثور ( جوشهاى پوستى ) كه حاصل تعامل سه مرض سوء مزاج مادى ، تفرق اتصال ، و سوء تركيب ( از نوع تغيير در اندازه اندام ) است . * دوره‌هاى بيمارى و كُلُّ مَرَضٍ يَنتَهِي إلى الصِّحَّةِ فَلَهُ أزمانٌ أربَعَةٌ : براى بيماريهايى كه به صحت مىانجامند چهار دوره در نظر گرفته شده است : - وَقتُ الإبتِداءِ : « 3 » و هو الزَّمانُ الّذى يَظهَرُ فيه المَرَضُ و لا يُستَبانُ « 4 » فيه تَزَيُّدُهُ . - دوره پيدايى ( ابتدا ) : بيمارى در اين دوره آغاز شده و رشد مىكند ، اما پيشرفت آن آشكار نيست . - و وَقتُ التَّزَيُّدِ : و هو « 5 » الّذى يُستَبانُ فيه اشتِدادُهُ كُلَّ وَقتٍ بَعدَ وَقتٍ . - دوره افزايى ( تزايد ) : دوره‌اى است كه بيمارى در آن لحظه به لحظه و آشكارا افزايش مىيابد .

--> ( 1 ) . الف و ب : فهو أمراض حصل من جملَتها مرض آخر . ج : امراض اخر . ( 2 ) . ب : فانها . ( 3 ) . الف : الابتداء . ( 4 ) . ب : لا يستبان . ( 5 ) . الف : و التزيد هو .